Programın amacı Avrupa'da yüksek öğretimin kalitesini artırmak ve Avrupa boyutunu güçlendirmektir. Bu hedef, Avrupa'nın değişik ülkelerindeki iyi uygulamaları Avrupa'nın bütününün istifadesine sunmak olarak özetlenebilir. Erasmus programı, belirtilen amaçları; üniversiteler arasında ülkelerarası işbirliğini teşvik ederek, öğrencilerin ve eğitimcilerin Avrupa'da karşılıklı değişimini sağlayarak ve programa katılan ülkelerdeki çalışmaların ve alınan derecelerin akademik olarak tanınması ve şeffaflığın gelişmesine katkıda bulunarak gerçekleştirmeye çalışmaktadır.
PROGRAMDAN KİMLER, NASIL FAYDALANABİLİR?
Erasmus programı Socrates Programına dahil ülkeler olan Avrupa Birliği üyesi 25 ülke, Avrupa Birliğine üye olmayıp Avrupa Ekonomik Alanı üyesi İzlanda, Lihtenştayn, Norveç ve Avrupa Birliğine üye olmaya aday Bulgaristan, Romanya ve Türkiye yüksek öğretim kurumlarının istifadesine açıktır.
Ülkelerin ilgili resmi kurumlarınca yüksek öğretim kurumu olarak kabul edilen üniversite, enstitü, akademi ve benzeri kurumlar, Avrupa Komisyonu Eğitim ve Kültür Genel Müdürlüğüne başvurarak Erasmus Üniversite Beyannamesi - EÜB (Erasmus University Charter - EUC) almaya hak kazandıkları takdirde, bu kurumların öğrenci ve akademik personeli Erasmus programından faydalanabilir. Bir kez alınan EÜB içinde bulunulan Socrates dönemi sonuna kadar geçerlidir. Kurumlar, her yılın 1 Kasım günü son başvuru tarihi olmak üzere, Komisyonun başvuruları açtığı tarihten itibaren başvuruda bulunabilirler.
Erasmus Öğrenci ve Öğretim Elemanı Değişimi:
Erasmus öğrenci değişimi programı ile öğrenciler 1 akademik yıl içinde 1 veya 2 dönemliğine başka bir Avrupa ülkesi EÜB sahibi yüksek öğretim kurumunda öğrenci olabilirken, öğretim elemanları aynı koşullar altında 1 hafta - 6 ay aralığında ders vermek üzere yurt dışına gidebilmektedirler. Avrupa Komisyonu değişimden faydalanan bireylerin yurt dışında olmalarından kaynaklanacak ek masraflara katkı sağlamak amacıyla karşılıksız hibe vererek değişime mali olarak da destek vermektedir. Birliğe aday ülke olarak Türkiye'nin öğrenci ve öğretim elemanı değişimi yalnızca üye ülkelerle mümkün olabilmektedir.
Öğrenci ve öğretim elemanlarının ortak üniversitelerle değişimi yüksek öğretim kurumu bünyesinde organize edilmekte, kurumların Erasmus Koordinatörlükleri (Uluslararası İlişkiler Ofisleri / AB Ofisleri / Dış İlişkiler Ofisleri) eliyle yürütülmektedir. Kurumların bu değişimi organize edebilmeleri için Avrupa Komisyonu Erasmus ofislerine kırtasiye, donanım vb masraflarını karşılamaya yönelik de maddi destek vermektedir.
Erasmus Projeleri:
Erasmus projeleri kapsamında, tüm Avrupada EÜB sahibi olan bütün üniversiteler ortak "Müfredat Geliştirme", "Yoğun Program" ve "Konulu Ağ" projeleri geliştirip bu projeleri hayata geçirmek üzere Avrupa Komisyonundan mali destek sağlayabilirler. Sağlanan destek toplam proje maliyetinin en çok %75'i kadardır ve kurumların da kendi bütçelerinden katkı sağlamaları beklenir.
Projeler Avrupa Komisyonu merkezli olup geliştirilen projeler, ortaklar tarafından belirlenen "Koordinatör Yüksek Öğretim Kurumu" tarafından Komisyonun ilgili organına sunulur. Kabul edilen projelere verilen mali destek Koordinatör kurum kanalıyla ortak kurumlara dağıtılır.
MERKEZİ PROJE FAALİYETLERİ
1.Yoğun Programlar -YP (Intensive Programmes - IP):
Avrupa boyutu içermek ve yaygın olarak işlenmeyen bir konuda olmak kaydı ile kısa süreli (10 günden 3 aya kadar) ortak yoğun program düzenleyen (en az biri AB üyesi) üniversitelere maddi destek verilebilmektedir. Mali destek, birbirini takip eden bir, iki veya üç yıla kadar verilebilmekte ancak, her yıl katılımcı grubunun farklı ve/veya konunun (alanın) farklı olması şartına bağlı olmaktadır.
Bu programa katılmak isteyen üniversiteler adına müracaatı, ilgili projenin koordinatör üniversitesi 1 Mart tarihine kadar AB Komisyonu'na yapar. Bu projede akademisyenler ve öğrenciler birlikte yer alırlar. Daha çok bir yaz okulu tarzına uygun, katılımcı her okuldan ilgili 1-2 akademisyen ve 3-5 öğrencinin katılımıyla gerçekleşen yoğun bir grup çalışması olarak düşünülebilir.
Yoğun Program müracaatları Ulusal Ajansa yapılacaktır. Son başvuru tarihi 30 Mart.
2. Müfredat Geliştirme Projeleri (Curriculum Development Projects - CD):
Bu projelerde, en az biri AB üyesi olan farklı ülkelerden en az üç yüksek öğretim kurumu bir araya gelerek bir akademik program, bir modül, veya bir yüksek lisans programı geliştirmek üzere kaynaklarını bir havuzda biriktirirler. Bu projeler tüm akademik alanlarda yapılabilir ve bunlar için mali destek en fazla üç yıldır. Bu tür projeler için koordinator kurum tarafından AB Komisyonu'na 1 Mart tarihine kadar başvuru yapılır. Bu tür projeler, sadece akademisyenlerin katılabileceği bir alandır.
3. Akademik Uzmanlık Ağları (Thematic Networks - TN)
Akademik Uzmanlık Ağları Nedir?
Akademik Uzmanlık Ağları, Socrates/Erasmus programını ana yeniliklerinden birisidir. Bu programlar ileriye dönük, yüksek öğretimin temel alanlarında bilimsel, eğitim ve kurumsal konuların stratejik yansıması ile ilgilenmek üzere ortaya çıkarılmıştır. Genel olarak, Akademik Uzmanlık Ağları, yüksek öğretimin bölümleri ve diğer ortaklar (örneğin, akademik organizasyonlar veya profesyonel kurumlar) arasında işbirliği anlamına gelmektedir. Socrates-Erasmus programlarında yer alan bütün ülkeler (AB, Avrupa Serbest Ticaret Birliği, (European Free Trade Association, EFTA) ve Aday Ülkeler bir Akademik Uzmanlık Ağları'nda temsil edilmelidirler. Teorik olarak böyle olmakla birlikte, fiili zorluklar nedeniyle, bu ilkeyi genel olarak gözetleyen uygulamalar kabul görmektedir.
Amaçlar
Akademik Uzmanlık Ağları Projeleri şu anda Socrates/Erasmus Programı içerisinde yer almaktadır. Bu büyük çalışma ağı, kaliteyi arttırmayı ve verilen akademik disiplin veya çalışma alanında veya disiplinlerarası/çok disiplinli tabiata sahip bir konu ile ilgili olması durumunda, veya herkesin ortak ilgi duyduğu diğer konularda (örneğin üniversite yönetimi, kalite güvencesi vs) üniversiteler, üniversite fakülteleri veya bölümleri arasındaki işbirliği vasıtası ile Avrupa boyutu tanımlamak ve geliştirmeyi amaçlamaktadır. Bu tür işbirliği (mevcut olan) akademik birlikle, öğrenilen toplumlarıyla, profesyonel kurumlarla, devlet veya özel sektördeki diğer sosyo ekonomik değeri olan ortaklarla, ve ilgisi olan yerlerde öğrenci organizasyonlarıyla ilgili olmak zorundadır.
Akademik Uzmanlık Ağları içindeki işbirliğinin, ilgili alanda Avrupa’daki üniversitelerde uzun süren ve yaygın bir etki sağlayacak sonuca götürmesi beklenmektedir.
Kimler yararlanabilir?
Erasmus Akademik Uzmanlık Ağlarının yararlanıcıları ve koordine eden mutlaka bir üniversite veya Erasmus'ta yer alabilecek, üniversite olarak tanınmayan her yüksek öğrenim kurumu veya üniversite sonrası çalışmalar yapan araştırma kurumu olmak zorundadır.
Yararlanabilecek tüm kurumların bulunabileceği web adresi:
Ortaklık ise ortakların çoğunluğu yüksek öğrenim kurumu olduğu sürece, Socrates programının genel çerçevesi içinde yararlanabilen tüm enstitü ve kurumları içermektedir.
Bu alanda iki tür faaliyet vardır:
a. Akademik Uzmanlık Ağları Projeleri
Akademik Uzmanlık Ağları projeleri müfredat yeniliklerini özel bir alanda karşılaştırmalı bir perspektiften değerlendirmek ve Avrupa'da daha geniş şekilde yayılmasını temin etmeyi amaçlamaktadır. Ayrıca bu program, Ağlar'ın ilgili olduğu akademik veya yönetim alanlarında gelişmek; öğretme metodlarında ve materyallerinde yenilikleri desteklemek ve iyi deneyimleri daha geniş şekilde uygulamasını teşvik etmek; Avrupa'daki ortak programların ve özel kursların gelişmesine yardımcı olmak; yüksek öğretimin ilgili disiplininin müfredatında Avrupa seviyesinde gerçekleştirilen uzman araştırma sonuçlarınının uygulanmasına yardımcı olmak; konu odaklı Avrupa temalı bir çalışmanın sonuçları ve tavsiyelerinin çeşitli üniversitelerin müfredatlarında göz önünde alınmasına ve ilgili disiplin veya projede kalite kriterlerini ve kalite değerlendirme metodlarını tespit etmekte yardımcı olmaktadır.
Akademik Uzmanlık Ağları ayrıca diğer Socrates faaliyetlerine de katkıda bulunmakta ve üniversiteler ve toplumlar arasında diyalog oluşturmaya yardımcı olmaktadır.
Akademik Uzmanlık Ağları projeleri bir yıllık anlaşmaya dayalı olmak üzere en fazla üç yıl sürebilir ve her yıl yenilenmek zorundadır.
b. Akademik Uzmanlık Ağları Yayma Projeleri
Yaygınlaştırma Ağlar'ı projeden ortaya çıkan faydaları, özellikle o ana kadar Ağlar'la doğrudan irtibatlı olan kurumlar grubunun dışında da yaymayı araştırmalıdır. Bu ağın yaymayı planladığı ürün ve sonuçlar ispat edilmiş kalitenin nihai sonucu olmak zorundadır. Bu tür projeler tek bir yıllık süre ile sınırlandırılmıştır.
Başvuru şekli:
Hem Akademik Uzmanlık Ağları için hem de herhangi bir Akademik Uzmanlık Ağları Yayma projesi için iki aşamalı seçme süreci vardır. Öncelikle ön proje teklifi sunulur (bunun için son tarih 1 Kasım'dır). Proje teklifi başarılı olursa o zaman tam proje müracaatını yapmak üzere proje sahibine teklifte bulunulur (son tarih onu takip eden 1 Mart tarihidir). Hem ön teklif hem de tam teklif müracaatları Teknik Destek Bürosu'na (TAO) yapılmalıdır.
Müracaatlarını ikinci veya üçüncü yıllardaki faaliyetler için yenilemek isteyen koordinatörler tam müracaat formlarını kullanarak 1 Kasım'a kadar müracaatlarını yapabilirler
Komisyon'a Nasıl Müracaat Edilir?
Üniversiteler, Erasmus Üniversite Beyannamesi, Müfredat Geliştirme, Akademik Uzmanlık Ağları projeleri ve AKTS/DE Etiketi için Teknik Destek Bürosu'na (Technical Assistance Office-TAO) gerekli işlemleri yapmak suretiyle ayrı ayrı müracaat etmek zorundadırlar. AB Komisyonu, beyannamede verilen kurumsal bilgileri, ilgili üniversitenin rektörlük onayını taşıdığı için doğru kabul eder fakat bu bilgilerdeki herhangi bir yanlışlık veya yanıltma amaçlı herhangi bir bilgi bir şekilde tespit edilirse, ilgili üniversite, işbirliği kurduğu üniversiteler ve Komisyon nezdinde itibarını kaybeder. Bu da daha sonra yapmayı düşündüğü işbirliği zeminini ortadan kaldırabilir.
Erasmus Üniversite Beyannamesi alan yüksek öğretim kurumları, Değişim Organizasyonu, Öğrenci Değişimi, Öğretim Elemanı Değişimi ve AKTS hibeleri için Ulusal Ajans'a başvururlar. Bu başvuruların ardından, kaynak dağılımı, kaynağın talebi karşılama oranı ve kurumların performansları dikkate alınarak, kaynağın kullanımını belirleyen şartları ve ilkeleri içeren sözleşmelere istinaden kurumlara aktarılır.
Faaliyetler, Ulusal Ajanslar ve Komisyon tarafından örnekleme usulü denetlemeye açık olur.
İkili Anlaşmalar (Bilateral Agreements)
Üniversitelerin (fakültelerin, bölümlerin) yapacağı işbirliği etkinliklerinin (öğrenci değişimi, öğretim üyesi değişimi, vb.) kapsamının belirtildiği belgedir. Öğrenci değişiminin ve diğer tüm işbirliği etkinliklerinin gerçekleştirilebilmesi için ön koşuldur. İkili anlaşma yapılacak üniversite mutlaka AB üyesi ülkeden olmalıdır.
İkili anlaşma için ortak aramada en etkili yöntem kişisel ilişkileri kullanmaktır. Uluslararası konferanslarda, kişisel girişimlerde bulunmak da etkili yöntemler arasındadır.
Bütün değişimler (öğrenci/öğretim üyesi) için ev sahibi üniversite ile misafir olunan üniversite arasında imzalanmış geçerli bir "İkili Anlaşma"nın var olması ve her iki tarafın da Erasmus Üniversite Beyannamesi sahibi olması gerekir.
Erasmus Üniversite Beyannamesi sahibi üniversitelerin listesi aşağıdaki web sayfalarından temin edilebilir:
-