BOLOGNA SÜRECİ
Avrupa Birliği ülkelerinde uygulanan yükseköğretim sistemleri için öngörülen yapısal değişikliğin niteliği ile kapsamının belirlenmesi amacıyla atılan ilk adım olan Sorbon Deklarasyonu, Alman, Fransız, İngiliz ve İtalyan Eğitim Bakanları tarafından 25 Mayıs 1998 tarihinde imzalanmıştır. Bunu, Avrupa’daki 31 ülkenin Eğitim Bakanları tarafından 19 Haziran 1999 tarihinde imzalanan Bologna Deklarasyonu izlemiştir.
Avrupa Birliği’nin 21. yüzyılda gerçekleştirmeyi amaçladığı hedef, tek bir Avrupa Pazarı yaratarak Avrupa Birleşik Devletleri’ni oluşturmaktır. Bu pazarda vatandaşların, malların, hizmetlerin ve sermayenin sınır tanımadan serbest dolaşımı öngörülmektedir. Ancak, Avrupa Birliği’ni oluşturan devletler, Amerika Birleşik Devletleri’ndeki gibi homojen bir yapıya sahip değildir. Bu ülkelerin kültürleri, dilleri, eğitim sistemleri ve vatandaşlarının düşünce tarzları birbirinden oldukça farklıdır.
Bir ülkenin eğitim sistemi, o ülkenin kültürel benliğinin bir ifadesidir. Avrupa Birliği (AB) ve Avrupa Ekonomik Alanı (AEA) ülkelerindeki yükseköğretim sistemlerinde önemli yapısal farklılıklar bulunmaktadır.
AB’ye aday ülke durumuna gelen Türkiye’nin yükseköğretimle ilgili olarak ileriye yönelik planlarında, AB ülkelerinin yükseköğretimdeki eğilimlerini göz önüne alması ve bu alandaki gelişmeleri yakından izlemesi gerekmektedir.
AB’nin, 2000 yılında yapılan LİSBON özel toplantısında aldığı stratejik karar:
‘AB sürdürülebilir ekonomik büyüme becerisi ile vatandaşlarına daha iyi iş/yaşam ve sosyal bütünlük sağlayarak dünya genelinde rekabetçi ve bilgiye dayalı bir ekonomiye sahip olmalıdır.’
Eğitim Öğretim Hedefi-1
· Bu iddialı hedefi gerçekleştirmek için ekonominin radikal dönüşümünün yansıra sosyal refah ve eğitim sistemlerinin de modernleştirilmesi gereklidir.
· 2010 yılı itibariyle Avrupa, eğitim sistemi ve eğitim kalitesi ile dünyanın lideri olmalıdır.
· Bu hedef Avrupa genelinde eğitim sisteminin kökten reformunu gerektirmektedir.
· Her ülkedeki ulusal durum ve kültürle uyumlu olmak kaydıyla, Avrupa genelinde ortak deneyimlerin paylaşılması, ortak hedeflere yönelik işbirliği yapılması ve birbirinin deneyiminden faydalanılması suretiyle gerçekleştirilecektir.
Eğitim Öğretim Hedefi-2
· Eğitimde farklılıklar korunarak ortak hedeflerin benimsenmesi (diverse systems & shared goals)
· Açıklık
· Karşılıklı güven ve tanıma
· Birbirinin deneyimlerinden yararlanma
YÜKSEK ÖĞRETİM HEDEFİ, BOLOGNA SÜRECİ (1999-2010)
Bologna Bildirisi Öncesi
· Erasmus Programı (1987)
· Bologna ‘Magna Charta Universitatum’(1988)
· Socrates Programı I (1995-1999)
· Sorbonne Bildirisi (1998)
Bologna Süreci
· Bologna Bildirisi (1999) ‘Yeni güç’ (ANew Impulse)
· Salamanca Kongresi (2001) ‘EUA’ (European Universities Association)
· Prague (2001)
· Graz Kongresi (2003)
· Berlin (2003)
· Bergen (2005)
Bologna ‘Magna Charta Universitatum’ 1988
Üniversiteler Anayasası
– 2 sayfalık bir metin, 388 Avrupa üniversite rektörü tarafından onaylanmış
– Üç temel görüş
· Geleceği, kültürel, bilimsel ve teknolojik gelişmeler belirleyecek
· Topluma hizmet üniversitelerin de bir fonksiyonu
· Çevre duyarlı kuşaklar yetiştirilmesi hedeflenmeli
–Dört temel prensip
· Özerklik
· Öğretim ve araştırma birlikteliği
· Öğretim ve araştırmada özerklik
· İnsancıl anlayış
Sorbonne Bildirisi 1998
4 ülkenin Eğitim Bakanı (Fransa, İtalya, İngiltere, Almanya) tarafından imzalanan bildiride:
· Avrupa’nın bilgi toplumuna dönüşümü amacı,
· Ekonominin dışında entelektüel, kültürel, sosyal ve teknik ortaklıkların kurulmasında üniversitelerin bir araç olması gerekliliği,
· Hareketliliğin desteklenmesi,
· Yüksek öğretimde iki kademeli sisteme geçiş,
· Özgünlük ve esneklik aracı olarak ECTS’in kullanımı açıklıkla ifade edildi.
Bologna Bildirisi 1999(1)
29 Avrupa ülkesinde, Eğitim Bakanları seviyesinde onaylanan Bildiride:
· Avrupa yüksek öğretim sisteminin uluslararası alanda rekabet edebilir bir düzeye yükseltilmesi,
· 2010’da Avrupa Yüksek Öğrenim Alanı’nın oluşturulması/bu süreçte iki yılda bir gelişmelerin ülkeler seviyesinde ve Avrupa genelinde izlenmesi (Trends Raporlarıyla) hedeflenmiştir.
Bologna Bildirisi 1999(2)
Kapsanan konular (Aktivite Alanları)
· Kolay anlaşılır ve karşılaştırılabilir dereceler(Diploma Eki);
· Temel olarak üç seviye yüksek öğrenim: lisans, lisansüstü, doktora
· Ortak Kredi sistemi (ECTS)
· Öğrenci/Öğretim üyesi hareketliliği
· Kalite güvencesi konusunda işbirliği
· Yüksek öğrenimde Avrupa boyutu
Üniversitelerden beklenti
· Bu sürece olumlu yaklaşılması
· Etkin katkıda bulunulması
Salamanca Kongresi 2001(1)
· ‘Avrupa Üniversiteler Birliği (EUA) kuruldu, (Eski adıyla Rektörler Konferansı
- CRE)
–300 Üniversite bu birlikte temsil edilmekte ve yüksek öğrenimin geleceği şekillendirilmektedir.
· İlkeler
– Özerklik-Sorumluluk (Autonomy with accountability)
– Bir kamusal sorumluluk olarak eğitim (Education as a public responsibility)
– Araştırma tabanlı yüksek öğrenim (Research-based HE)
– Farklılıkların düzenlenmesi (Organizing diversity)
Salamanca Kongresi 2001(2)
Yüksek öğrenimde kalite olgusu temel yapı taşı olarak tanımlandı (Quality as a
fundamental building stone)
– Karşılıklı güven sağlayıcı (Trust Building)
– İlgi (Relevance)
– Hareketlilik (Mobility)
– Derecelerde denklik (Compatible qualifications)
– Çekicilik (
Attractiveness)
Salamanca Kongresi 2001(3)
Bazı Bildiri Başlıkları:
 |
‘Bütünleşme Potansiyeli ve Mevcut Durumun Maliyeti’ |
 |
‘Birbiri ile Uyumlu, şeffaf, Rekabetçi Bir Yüksek Öğrenim Alanının Oluşturulması İçin Üniversiteler ve Diğer Yüksek Öğrenim Kurumlarında Yapılması Gereken Değişiklikler’ |
 |
‘Avrupa Bütünleşme Sürecinin Geliştirilmesi için Gerekli şartlar’ |
PRAGUE 2001
32 Ülkenin eğitim bakanları tarafından imzalanan Bildiride:
 |
EUA’nın ve ESIB (Avrupa Öğrenci Birliği)’ in bu alandaki çalışmalarına dikkat çekildi. |
 |
Üç yeni konu gündeme getirildi: |
– Yaşam boyu öğrenim
– Yüksek öğrenim kurumlarının öğrencilerle işbirliği
– Avrupa yüksek öğreniminin daha cazip hale getirilmesi
GRAZ KONGRESİ-2003 (1)
 |
Üniversitelerin toplumsal sorumluluğu vurgulanmalı |
 |
Araştırma ve Eğitim aktiviteleri üniversitelerin vazgeçilmez / birbirine tercih edilemez fonksiyonları olarak görülmeli, |
 |
Kurumsal yapıların güçlendirilmesi suretiyle akademik kalite arttırılmalı, |
 |
Bologna süreci ileri doğru zorlanmalı |
GRAZ KONGRESİ-2003 (2)
 |
Öğrenci odaklı ve esnek öğrenme imkanları (yaşam boyu öğrenim) sağlayan bir sistem uygulanmalı |
 |
Yükseköğrenimde hareketlilik ve sosyal boyut arttırılmalı |
 |
Kalite güvencesi için Avrupa genelinde bir Çerçeve Politikası oluşturulmalı |
– Üniversiteler iç yapılarında kalite kültürünü geliştirmek ve uluslar arası düzeye taşımak sorumluluğundadır.
· Üniversiteler reformların merkezinde olmalı
BERLİN-2003 (1)
33 ülkenin Eğitim Bakanının katılımı ile gerçekleºen Konferansta öne çıkan başlıklar aşağıdaki gibidir:
· Orta vadeli öncelikler: Kalite güvencesi, iki kademeli eğitim, derecelerin tanınması
– Kalite güvencesi çatısı 2005’ e kadar oluşturulmalı,
– Mezuniyet dereceleri için ortak bir yapı oluşturulmalı,
· Karşılaştırılabilir, birbiri ile uyumlu dereceler
· İş yükü, kademe, program çıktıları, profil içerilmeli
BERLİN-2003-(2)
 |
EHEA+ERA= Europe of Knowledge (üretilen bilginin topluma katkısının sağlanması) |
 |
Yüksek öğretimde Avrupa Boyutu öne çıkarılmalı, |
 |
Karar alma mekanizmalarına öğrenci katılımı sağlanmalı, |
 |
Avrupa Yüksek Öğrenim Alanı cazip hale getirilmeli, |
 |
Yaşam boyu eğitim olanakları desteklenmeli, |
 |
EUA, EURASHE (European Association of Institutions in HE) ESIB’in çalışmaları dikkate alınmalı, |
 |
Hareketlilik desteklenmelidir. |
BOLOGNA SÜRECİ KAPSAMINDA TÜRKİYE’DE YAPILANLAR
 |
Bologna sürecindeki resmi temsilci (BFUG: Bologna Follow up Grup üyesi) YÖK Başkan Yardımcısı Prof.Dr. Aybar Ertepınar’dır; |
 |
DPT bünyesinde 2002 yılında kurulan Ulusal Ajans vasıtasıyla AB eğitim programları ve ayrıca Bologna Süreci’nin ülke içinde tanıtımı için finansal destek sağlandı; |
 |
12 Bologna rehberi seçildi; |
 |
Bologna süreci öncesi başlatılan ve sonra bu sürecin şemsiyesi altına giren çalışmalar: |
– Öğrenci/Öğretim elemanı hareketliliği
– ECTS çalışmaları
– Diploma Eki (YÖK başkanlığında)
– Halen 67 Üniversite Erasmus Üniversite Beyannamesi sahibidir.
BOLOGNA SÜRECİNDE ÜNİVERSİTELERDEN BEKLENENLER
 |
Bologna sürecine uyum kararlılığı, |
 |
Bologna Sürecinin tanıtılması ve paydaşların sürece katılımının özendirilmesi, |
 |
Üniversite içinde bir Bologna Süreci birim/çalışma grubu kurulması ve bu gruba yönetsel destek verilmesi, |
 |
Bu amaçlar doğrultusunda stratejik planlama yapılması, |
 |
Öğrenim Programlarının gözden geçirilmesi, |
 |
Sürekli kalite iyileştirme mekanizmalarının kurulması, |
 |
Bologna sürecine bütün programlar düzeyinde katılımın sağlanmasıdır. |
BOLOGNA SÜRECİNİN BİZE NE FAYDASI OLACAK ?
 |
Üniversitelerin kendilerini tanımaları sağlanacak (İç değerlendirme > Stratejik Planlama), |
 |
Üniversiteler, ulusal ve uluslararası akademik dünya tarafından daha iyi tanınacak, |
 |
Üniversitelerin, Avrupa’da ve dünyadaki rekabet gücü artacak, |
 |
Avrupa Birliği’nin çalışmalarına ulaşma, ağlarına dahil olma ve başarılı çalışmaları örnek alabilme imkanı sağlayacak, |
 |
Bu çalışmalar için AB’den finansal destek sağlanacak |
BOLOGNA SÜRECİ
1. KALİTE GÜVENCESİ VE AKREDİTASYON

Sürekli iyileşme için kurum ve bölümde paydaş katılım ve denetimine açık Kalite Güvence ve Akreditasyon sistemleri kurulmalı.
“Kalite Güvencesi” bir ürün veya hizmetin her türlü kalite unsurunu tam olarak yerine getirdiğine dair güvence sağlayabilmek için yapılan tüm planlı ve sistematik işlemlerdir.
“Akredite” olmak yetkili bir kuruluş tarafından, kabul edilmiş standartlara uygun ve dönemsel olarak yapılan akademik değerlendirmeler sonucunda bir bölümün/programın kalitesi hakkında formel olarak yapılan yetkin kılma beyanını almak demektir.
Kalite Güvencesi kurum ve bölüm için Stratejik Planlar hazırlayarak sağlanır. Stratejik Plan kurumun/bölümün orta ve uzun vadeli amaçlarını, temel ilke ve politikalarını, hedef ve önceliklerini ve bunlara ulaşmak için izlenecek yol ve yöntemler ile kaynak dağıtımın içeren plandır.
Üniversiteler Stratejik Plan ile vizyon ve misyonlarını belirlemeli, yol haritalarını çizmeli, kalite yönetimi ile yol almalıdırlar, aldıkları yolu verilerle değerlendirerek ne kadar güvence sağladıklarını ölçmelidirler.
Bölümler/Programlar kurum stratejik planı ile uyumlu kendi stratejik planlarını ve akreditasyon el kitaplarını hazırlamalı, öz değerlendirmelerini yapmalı, vizyon ve misyonlarını belirlemeli, kendilerine akredite olmuş örnek programlar seçerek yol haritalarını çizmelidirler. Ayrıca sürekli iyileşme için veri tabanları ve iç denetim mekanizmaları oluşturmalıdırlar. Akredite olarak saygınlıklarını arttırmalıdırlar.
2. HAREKETLİLİK
Lizbon Stratejisi (1997) Avrupa genelinde hareketliliğin desteklenmesini öncelikli amaçları arasında saymıştır. Bologna Bildirisi’nde de (1999) Avrupa genelinde öğrenci ve öğretim üyesi hareketliliğin arttırılması hedefi korunmuştur. Berlin Konferansı’nda (2003) hareketliliğin Avrupa Yüksek Öğrenim alanının oluşturulmasının temel özelliklerinden biri olduğu ve tek Avrupa’nın oluşumunda akademik, kültürel, politik, sosyal ve ekonomik açılardan önemi vurgulanmıştır.
Yüksek Öğrenimde Avrupa çapında hareketlilik uygulamaları pilot projeler ile 1987 yılında başlamıştır. 1995 yılından itibaren öğrenci/öğretim üyesi değişim programları şeklindeki hareketlilik Socrates-Erasmus Programı ile yapısal bir çerçevede ve giderek artan bir boyutta devam etmiştir. Socrates Programında en yüksek bütçe Erasmus programına; Erasmus içinde de en büyük pay öğrenci ve öğretim üyesi hareketliliğine ayrılmıştır.
Hareketlilik:
Yeni Avrupa’ya doğru değişimin motoru, Bologna sürecinin temeli, Yüksek Öğrenimde Avrupa boyutunun anahtarı, Avrupa Yüksek Öğrenim alanının cazibesinin arttırılmasının itici gücüdür. Geniş çaplı bir hareketlilik sağlanmadıkça Bologna’nın ulusal bir kapsamla sınırlı kalacağı ifade edilmektedir.
Hareketlilikte 2010 hedefi:
Akademik hareketliliğin sadece öğrenci/öğretim üyesi değişim programları kapsamında değil, ortak diploma programları, ortak eğitim programları ve ortak araştırmalar kapsamına doğru genişletilmesi ve akademik hareketlilik yanında mesleki hareketliliğin de teşvik edilmesi (Leonardo,Europass) amaçlanmaktadır. 2011 yılı itibariyle hareketliliğe katılan öğrenci sayısının 3 milyona ulaması bekleniyor.
3. EUROPASS (Akademik Tanınma)
Europass beceri ve niteliklerin şeffaflığı için tek bir çerçeve ve bireylerin beceri ve yeteneklerini Avrupa düzeyinde anlatabilmelerine yardımcı olmak amacıyla geliştirilen akademik tanınmadır. 2002 Kopenhag Bildirisi’nin davetine yanıt veren Avrupa Komisyonu’nun şeffaflık önerisi Avrupa Parlamentosu tarafından kabul edilmiş ve 2005 ilkbahar da yürürlüğe girecektir.
Europass şeffaflık belgeleri: CV, Diploma Eki, Hareketlilik, Dil Portföyü, Sertifikalar Eki.
Europass CV Mart 2002’den beri Internet’te yer alıyor. Kişisel bir belge, sahibi tarafından dolduruluyor. Amacı kişilerin kendisini anlatmasına yardımcı olmaktır. Internet adresi:
http://europass.cedefop.eu.int/htm/index.htm.
Europass Diploma Eki yüksek öğretim derecelerinin şeffaflığını sağlamak için verilir. Dereceyi veren Yüksek Öğretim kurumu tarafından hazırlanır ve onun sorumluluğundadır.
Eurpass Mobility (Hareketlilik), eğitim amacıyla yapılan hareketliliğin belli bir formatta sunmak için geliştirilmiştir. İki faaliyet için format bulunmaktadır:1- Yurtdışı iş deneyimi, 2- Erasmus tipi akademik değişim.
Europass Dil Portföyü, Avrupa Konseyi Avrupa dil portföyü’nün geliştirilmesini teşvik etmiştir. Vatandaşlar kendi dil becerilerini ifade ederler.
www.culture2.coe.int/portfolio
Europass CV ve Europass Dil Pasaportu her vatandaşı ilgilendirirken, sertifika ekleri sadece mesleki eğitim alanındaki öğrencileri ilgilendirmektedir. Yüksek öğretim öğrencileri ve mezunları ise Diploma Eki ve Europass Hareketlilik ile doğrudan ilgilidirler.
4. AVRUPA’DA ÖĞRETİM YAPILARININ İNCE AYARI
Tarihsel Gelişimi:
· Sorbon Bildirgesi (1998)
- yükseköğretim programlarının lisans ve lisansüstü (yüksek lisans ve doktora) olarak ayrılma önerisi
- kredi ve yarıyıl temeline dayalı eğitim
· Attalı Raporu (3-5-8)
- 3 yıılık lisans
- 2 yıllık yüksek lisans
- 3 yıllık doktora
· Tuning Projesi (1999)
· Berlin (2003)
- İkili derece sistemi (3+2) (2005) Öğrenim çıktıları
Tuning 1
Avrupa’da 135 üniversiteden öğretim üyeleri 9 farklı alandaki öğrenim içeriklerini (işyükü, kademe/düzey, öğrenim çıktıları, profil) açısından tanımlamaya çalışıyor.
Proje bir dizi alanda ve her iki kademe için (lisans ve lisansüstü) jenerik ve dala özgün yetkinlikler için referans noktalarını belirlemeyi amaçlıyor. (İşletme, Kimya, Eğitim bilimleri, Jeoloji, Tarih, Matematik, Fizik). Öğrenim çıktıları yetkinlikler cinsinden tanımlanıyor: öğrenenin öğrenim sürecinin sonunda ne bildiğini veya ne yapabileceğini gösterebileceği şeklinde. İletişim becerileri liderlik gibi hem genel (jenerik) hem daha dala özgü yetkinlikler belirlenmeli. Mezunlardan beklenen bilgi, beceri ve yetkinliklerin belirlenmesi için üniversite çalışanları, öğrenciler ve işverenlerle anket çalışması yapılmalı.
Kullanılan yöntem: a) öğrenim içeriklerinin anlaşılması ve karşılaştırılmasına yönelik bir yöntem b) beş yaklaşım açısı: 1. jenerik (genel akademik) yetkinlikler, 2. dala özgün yetkinlikler, 3. kredi biriktirme sistemi olarak ECTS, 4. öğrenme, öğretme, ölçme / performans değerlendirme, 5. öğrenim sürecinde kalite gözetiminin işlevi (kurum içi kalite kültürü sistemine dayalı).
Tuning Modeli:
1. Temel koşulların karşılanması:
- İlgili kurumlar sürece katılıyor mu? Ne şekilde? Resmi anlaşma veya stratejik ortaklıklar
- Programların yasal tanınırlığı konusunda güvence var mı?
- ECTS ya da iş yükü açısından tanımlanmış bir program süresi var mı?
- Avrupa düzeyinde söz konusu programa yönelik bir sosyal gereksinim belirlendi mi? Bu yapılırken paydaşlara danışıldı mı: işverenler, meslek adamları veya meslek örgütleri?
- Program akademik açıdan yeterli ilgiye sahip mi? Ortak referans noktaları belirlendi mi?
- Kurum içinde ya da işbirliği yapılan kurumlarda yeterli kaynak var mı?
2. Akademik ve mesleki profillerin tanımlanması.
3. Program hedeflerinin ve öğrenim çıktılarının tanımlanması.
4. Programda kazanılması gereken jenerik ve dala özgü yetkinliklerin belirlenmesi.
5. Müfredata aktarılması: İçerik (konular) ve yapı (modüller ve krediler) çalışması
6.Eğitim/öğretim yaklaşımının kararlaştırılması (yöntem, teknik, format), ölçme/değerlendirme yöntemi (gerektiğinde öğretim malzemesinin geliştirilmesi)
7.Belirlenen öğrenim çıktılarının gerçekleştirilmesine yönelik eğitim birim ve faaliyetlerinin saptanması
8. Kalite güvence yönteminin tasarlanması
TUNING II
Birinci aşamanın bulgularını meslek örgütleri, işverenler, kalite güvence örgütleri ile tartışarak, çalışmayı yeni katılan ülkelere, diğer dallara genişletmek ve kullanılan yöntemi Socrates-Erasmus Tematik Ağlarına aktarmak hedeflenmektedir.
İkinci aşamada ayrıca, öğrenme, öğretme, ölçme/ performans değerlendirme ile kalite güvencesi üzerinde yoğunlaşmak hedeflenmiştir.
5. ORTAK DERECELER
Değişik ülkelerden en az iki üniversite tarafından birlikte tasarlanan/geliştirilen, organize edilen/uygulanan derece programıdır. Öğrenci değişik üniversitelerde eğitimini tamamlar ve diploma derecesi tek, tek ortak, çift şeklindedir.
Ortak derceler Bologna sürecinin tüm boyutları ile ilişkilidir: kalite güvencesi, tanınma, şeffaflık, hareketlilik, yükseköğretimde Avrupa boyutu, Avrupa yükseköğretiminin çekiciliğinin arttırılması ve istihdam edilebilirlik olarak sıralanabilir.
Erasmus-Mundus
Avrupa yükseköğrenim alanında kaliteyi yükseltmeyi, ortak dersler oluşturmayı ve üçüncü ülkelerden iyi öğrencileri Avrupa’ya taşımayı hedefleyen bir programdır. Hedef 250 ortak yüksek lisans programı, bütçe 250 milyon Euro.
Dört eylem var:
Eylem 1: Ortak Yüksek Lisans Programları (En az 3 ülkeden en az 3 üniversite konsorsiyumu 1-2 yıllık Master programları)
Eylem 2: Erasmus Mundus Bursları (Üçüncü dünya ülkeleri öğrencileri ve akademisyenlerine yönelik)
Eylem 3: Üçüncü Ülkelerle Ortaklıklar
Eylem 4: Avrupa Yüksek Öğrenim Alanının Cazip Hale Getirilmesi
Türkiye, Bulgaristan ve Romanya halihazırda üçüncü dünya ülkesi kabul edilmektedir. Buna karşılık Eylem 2 kapsamında öğrencilerimiz üçüncü dünya ülke vatandaşı olarak kabul edilmiyor. Katılımımız için görüşmeler sürmektedir.
ODTÜ, Fransa ile ortak doktora programları yapmaktadır. Anadolu, Bilkent, Boğaziçi, İstanbul Teknik, İzmir Ekonomi ve Ortadoğu Teknik üniversiteleri SUNY ile uluslararası ortak lisans programları yapmaktadırlar.
Kaynak Bologna Süreci:B. Arıkan -E. Eriş - B. Hartoka - L.Özkale
Kalite Güvencesi ve Akreditasyon: Prof. Dr. Kerim Edinsel
Hareketlilik: Berna Hartoka
Europass: Süheyda Atalay, Ali Uzay Peker
Ortak Dereceler: Nezih Güven, Burak Arıkan